डडेल्धुरा: सुदूरपश्चिमकै प्रमुख पर्यटकिय गन्तव्य स्थल आलितालमा “हाम्रो साझा भबिष्यको लागि सिमसार क्षेत्रको संरक्षण” भन्ने मुल नाराका साथ विश्व सिमसार दिवस २०२५ मनाइएको छ । अक्सफाम नेपाल र ग्रामिण महिला विकाश तथा एकता केन्द्र (रुडुक) को संयुक्त साझेदारीमा संचालित जलाधार व्यवस्थापन तथा विकाश परियोजना अन्तरगत उक्त कार्यक्रमको आयोजना भएको हो । आलिताल गाउँपालिका वडा नम्बर ३ मा रेहेको आलिताल परिसरमा विश्व सिमसार दिवसको परिचय, भुमिका र राष्ट्रिय सिमसार नितिको बिषयमा छलफल तथा अन्तरक्रियात्मक कार्यक्रमको संचालन गरिएको रुडुक डडेल्धुराका प्रमुख अमर बहादुर साँउदले जानकारी दिएका छन् ।
कार्यक्रमको प्रमुख वक्ताका रुपमा रहेका आलिताल गाउँपालिका वडा नम्बर ३ का अध्यक्ष बल बहादुर बुढा मगरले आलिताल सुदूरपश्चिमकै प्रमुख पर्यटकिय स्थल रहेको बताए । ताल संरक्षणको जिम्मा स्थानिय सरकारको भएको र आफुहरु त्यस बिषयमा लागिपरेको बुढाको भनाई थियो । उनले आलिताल गाउँपालिकाको स्थानिय र वडा सरकारले आलिताल संरक्षणको लागि चाहीने बजेट र आवश्यक सहयोग र समन्वयको लागि पहल गरिरहेको बताए । ताल क्षेत्रमा गाई बस्तु चरि चरन बन्द गरिएको र ताल क्षेत्रमा रहेका स-साना खहरे खोला नियन्त्रणको काम पनि भइरहेको बताउनु भयो ।
त्यस्तै कार्यक्रमका अर्का वक्ता जोरायल गाउँपालिका वडा नम्बर २ का अध्यक्ष बिर बहादुर दर्लामीले स्थानियको सहभागितामा ताललाई सुन्दरीकरण गरी आय आर्जन तर्फ उन्मुख गराउनु पर्नेमा जोड दिए ।
सोही कार्यक्रमको अवसरमा तालको विकास र संरक्षणका लागी सबैको साझा प्रयास आवस्यक रहेको सब-डिभिजन बन कार्याल आलितालका प्रमुख हरीनारायण यादवले बताए । आफुहरुले पनि तालको चौतर्फी बिकासका लागि प्रयास गर्ने उनको भनाई थयो ।
आलिताल गाउँपालिकाकी निवर्तमान उपाध्यक्ष जला कुमारी बिष्ट बोगटीले तालको ठोस बिकास गरी पर्यटकीय लाभ लिनु पर्नेमा जोड दिईन् । उनले आफुहरु सरकारमा हुदा आलितालको बिकास तथा प्रवर्दनको लागि थुप्रै कामहरु गेरको दावी गरिन् । आफुहरुको सरकार हुदाँका बखतका तालको लागि बनेका विभिन्न गुरु योजनाहरु आगाडी बढाइए पनि अहिलेको सरकारले त्यसलाई निरन्तरता दिन नसकेको बोगटीको आरोप छ ।
विश्व सिमसार दिवसको परिचय महत्व बारे पत्रकार बरुण पनेरुले प्रकाश पारेका थिए भने पत्रकार पुस्कर सिंह भण्डारीले कार्यक्रमको संचालन गरेका थिए ।
उक्त कार्यक्रममा दुर्गा माध्यमिक विद्यालय आलिताल-८ डोला गौरीशंकर माध्यमिक विद्यालय आलिताल-७, कृष्ण कालिका माध्यमिक विद्यालय आलिताल-४ , सरस्वती माध्यमिक विद्यालय आलिताल-५, बालकण्याण आधारभुत विद्यालय आलिताल-५ , स्यालचौडी माध्यमिक विद्यालय आलिताल-३ सहित विभिन्न संघ संस्थाका पदाधिकारी र बुद्धिजिबि सहित महिला शसक्तिकरण केन्द्रहरुको सहभागिता समेत रहेको थियो ।
सबै सहभागिहरुले आलितालको बिकास र संरक्षणको बिषयलाई लिएर सरोकारवालालाई प्रश्न समेत गरेका थिए । सहभागिहरुले ताल परिसर सरसफाई पनि गरेका थिए । 
यसअघि आलितालमा पहिलोपटक नेपाल पन्छी संरक्षण सङ्घ (विसिएन)का चरा विज्ञ हिरुलाल डगौरासहितको गणकहरुले डिभिजन वन कार्यालय डडेल्धुराको समन्वयमा ताल क्षेत्रमा जलपन्छी गणना गरिएको थियो । ताल क्षेत्रमा ४८ प्रजातिका जलपन्छी देखा परेको चराविज्ञ डगौराले बताएका थिए । उनका अनुसार तालमा मुख्यगरी ठूलो जलेवा, सानो जलेवा, डुबुल्की हाँस, खडखडे हाँस, विश्वमै दुर्लभ मालक हाँसलगायत चराहरु देखिएका छन् । ताल आसपासमा चराहरुको अध्ययन बाँकी रहेको उनको भनाई छ ।
आलितालमा अहिले रैथाने र आगन्तुक जलपन्छीबारे अध्ययन सुरु गरिएको छ । ताल क्षेत्रमा एक वर्षसम्म अध्ययन र अवलोकनपश्चात ताल क्षेत्रमा कुन प्रजातिका कति चराहरु रहेको भन्नेबारे जानकारी हुने उहाँले उल्लेख गर्नुभयो । हाल ताल क्षेत्र र वरिपरिका चराको मात्रै अभिलेख राखिएको उनको भनाइ छ ।
आलिताल समुद्री सतहबाट आठ सय मिटर उचाइमा छ । यस तालको लम्बाइ एक हजार एक सय ७५ मिटर र चौडाइ करिब चार सय मिटर रहेको छ । यहाँ चरा संरक्षण गर्न गाउँपालिकाले एकजना हेरालुको व्यवस्था गरेको छ । चरा अवलोकन गर्न र तालको सौन्दर्य अवलोकन गर्न पर्यटक यहाँ आउने गरेका छन् ।
नेपालको राष्ट्रिय सिमसार नीति, २०६९ अनुसार सिमसार भनेको पानी जमेको वा बगेको, स्थायी वा अस्थायी, प्राकृतिक वा कृत्रिम रूपमा बनेको दलदल क्षेत्र हो । नेपाल एक पर्वतीय देश भएको र यहाँ जल, जमिन, जङ्गल, वनस्पति एवं खनिज पदार्थजस्ता प्राकृतिक स्रोतहरूको अपार भण्डार रहेको छ । नेपालको कुल क्षेत्रफलमध्ये आठ लाख १९ हजार दुई सय ७७ हेक्टर ९करिब पाँच प्रतिशत० सिमसार क्षेत्रले ओगटेको छ । नेपालका तराई, पहाड र हिमाली क्षेत्रहरूमा अन्तराष्ट्रिय महत्व बोकेका सिमसार क्षेत्र रहेका छन् ।
